Xaaladda siyaasadeed iyo tan amni ee magaalada Baydhabo ayaa gashay marxalad aad u xasaasi ah, kadib markii ay soo baxeen warar sheegaya in hoggaamiyaha Koonfur Galbeed, Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe, uu wajahayo xaalad caafimaad, xilli dhinaca kale uu sii kordhayo cadaadiska ciidan iyo hanjabaadaha uga imanaya saraakiisha taageersan maamulkii hore.
Ilaa waqtiga warbixintan la diyaarinayo, ma jirto war rasmi ah oo kasoo baxay xafiiska Sheekh Aadan Madoobe ama hay’ad caafimaad oo xaqiijinaya nooca xanuunka, heerkiisa ama goobta lagu daweynayo. Sidaas darteed, sheegashada caafimaadkiisa waa in loo qaataa war aan weli si madax-bannaan loo xaqiijin.
Hase yeeshee, waxa la xaqiijiyey ayaa ah in Baydhabo ay toddobaadyadii ugu dambeeyey wajahaysay xiisad amni iyo siyaasadeed, isla markaana ciidamada taageersan madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, ay saldhigyo ka samaysteen deegaannada ku dhow magaalada.
Jeneraal Mahad Cabdiraxmaan, oo si weyn loogu yaqaan magaca Taliye Shub, ayaa bishan gaaray duleedka Baydhabo, isaga oo la sheegay inuu halkaas u tegay dardargelinta abaabulka ciidamada taageersan Laftagareen. Wararka la daabacay waxay sheegeen in ciidamadan ay doonayaan inay dib ula wareegaan magaalada Baydhabo.
Laba War oo Isku Soo Beegmay
Waxaa muuqata in laba arrimood oo culus ay isku mar kusoo beegmeen hoggaanka Sheekh Aadan Madoobe.
Midda koowaad waa wararka ku saabsan xaaladdiisa caafimaad, kuwaas oo aan weli helin xaqiijin rasmi ah.
Midda labaadna waa cadaadiska milatari iyo siyaasadeed ee uga imanaya kooxaha taageersan maamulkii hore, gaar ahaan ciidamada uu abaabulayo Taliye Shub.
Marka xaaladda caafimaad ee hoggaamiye lagu daro jawi ay ka jiraan ciidamo is-horfadhiya, muran sharciyadeed iyo loollan siyaasadeed, waxaa kordhaya walaaca laga qabo in maamulka uu galo firaaq hoggaamineed ama jahwareer dhinaca go’aan qaadashada ah.
Dadka deegaanku waxay si gaar ah u eegayaan cidda hadda maamusha amniga Baydhabo, cidda taliska ciidamada gacanta ku haysa iyo waxa dhici kara haddii xaaladda caafimaad ee Sheekh Aadan Madoobe ay ka hor istaagto inuu si buuxda u guto waajibaadkiisa.
Yaa Yahay Taliye Shub?
Mahad Cabdiraxmaan, oo loo yaqaan Taliye Shub, waxaa lagu tilmaamaa sarkaal sare oo ka mid ah ciidamada daacadda u ah maamulkii hore ee Koonfur Galbeed.
War la daabacay siddeed iyo tobanka Luulyo ayaa sheegay inuu gaaray deegaannada waqooyi ee Baydhabo, halkaas oo ay ku sugan yihiin ciidamada taageersan Laftagareen. Ujeeddada safarkiisa waxaa lagu sheegay abaabul ciidan iyo qorshe la xiriira sidii ciidamadu dib ugu qabsan lahaayeen magaalada.
Soo gaaritaankiisa duleedka Baydhabo ma aha arrin fudud. Waxay muujinaysaa in mucaaradka hubeysan uusan ku koobnayn hadallo siyaasadeed, balse uu leeyahay abaabul ciidan iyo saraakiil hoggaamin karta dhaqdhaqaaqyada dhulka.
Hanjabaadda loo nisbeeyey Taliye Shub ee ku wajahan Sheekh Aadan Madoobe weli kama helin ilo rasmi ah qoraal buuxa ama muuqaal la xaqiijiyey. Sidaas darteed, lama hubo ereyada saxda ah ee uu adeegsaday, goobta uu ka sheegay iyo xaaladda uu hadalkaasi ku yimid.
Waxaase jira jawi siyaasadeed iyo ciidan oo ka dhigaya in hanjabaad noocaas ahi ay si weyn u kiciso cabsi iyo hadal-hayn.
Baydhabo oo Horey Dagaal Uga Dhacay
Lix iyo tobankii Luulyo waxaa Baydhabo ka dhacay iska horimaadyo ay ku lug lahaayeen ciidamo taageersan maamulkii hore iyo kuwa maamulka cusub.
Wararka xiligaas la daabacay waxay sheegeen in ciidamo daacad u ah Laftagareen ay weerar ku qaadeen magaalada, isla markaana ay muddo kooban la wareegeen qaybo ka mid ah Baydhabo. Waxaa sidoo kale la sheegay in dadka rayidka ah ay bilaabeen inay ka barakacaan xaafadaha ay ciidamada isku horfadhiyeen.
Tani waxay muujinaysaa in hanjabaadaha hadda la hadal hayo aysan ka dhacayn jawi nabdoon. Waxay ku soo aadayaan xilli dagaal horey u dhacay, ciidamo hubeysanna ay weli ku sugan yihiin hareeraha magaalada.
Waxaa sidaas darteed jirta cabsi ah in hadallada kulul ay sababaan dagaal kale, gaar ahaan haddii dhinacyadu isku dayaan inay awood ciidan ku xalliyaan khilaafka siyaasadeed.
Sheekh Aadan Madoobe Sidee Ayuu Hoggaanka Ku Yimid?
Sheekh Aadan Madoobe waxaa tobanka Juun loo doortay hoggaamiyaha Koonfur Galbeed, kadib doorasho ka dhacday Baydhabo.
Natiijada la shaaciyey ayaa muujisay inuu helay siddeed iyo siddeetan cod, halka musharraxii la tartamayey uu helay hal cod, hal codna uu xumaaday. Musharraxii ugu weynaa ee la filayey inuu tartanka galo, Shariif Xasan Sheekh Aadan, ayaa qaadacay hannaanka doorashada, isaga oo ku dooday inuusan ahayn tartan dhab ah.
Doorashadaas ayaa billowgii horeba la kulantay muran siyaasadeed. Dhinacyada taageersan waxay ku tilmaameen tallaabo lagu dhisayo hoggaan cusub, halka mucaaradku ku eedeeyey inay ahayd doorasho ay saameyn xooggan ku lahayd Dowladda Federaalka.
Sheekh Aadan Madoobe wuxuu xilka cusub u wareegay isagoo horey u ahaa Guddoomiyaha Golaha Shacabka. Warbixin la daabacay labaatankii Juun ayaa sheegtay inuu wareejinayey mas’uuliyadda hoggaanka Golaha Shacabka kadib markii loo doortay hoggaamiyaha Koonfur Galbeed.
Khilaafka U Dhexeeya Maamulka Cusub iyo Laftagareen
Khilaafka Koonfur Galbeed ma aha mid maanta bilowday.
Isbeddelka siyaasadeed ayaa soo xoogeysanayay tan iyo dhammaadkii Maarso, markii Laftagareen uu xilka ka degay, xilli ciidamada Dowladda Federaalka ay galeen Baydhabo. Warbixino hore ayaa sheegay in Villa Soomaaliya ay dadaal xooggan ku bixisay qaabeynta hoggaanka cusub.
Markii Aadan Madoobe loo doortay hoggaanka, ciidamada Daraawiishta Koonfur Galbeed intooda badan waxaa la sheegay inay raaceen Laftagareen, taas oo maamulka cusub ku reebtay caqabad dhinaca ciidanka ah.
Warar la daabacay waxay sheegeen in Aadan Madoobe uusan weli haysan ciidamo maamul goboleed oo si buuxda uga amar qaata, halka ciidamadii hore ay saldhigyo ka samaysteen meelaha u dhow Baydhabo.
Tani waxay abuuraysaa xaalad aad u halis badan: hoggaan la doortay oo magaalada ku sugan, balse ciidamadii maamulka oo qayb weyn ka mid ahi taageersan yihiin hoggaamiyihii hore.
Maxay Ka Dhigan Tahay Hanjabaadda?
Hanjabaad kasta oo kasoo baxda taliye ciidan waxay leedahay miisaan ka duwan hadal uu jeediyo siyaasi caadi ah.
Taliye Shub waxaa lala xiriirinayaa ciidamo hubeysan oo saldhigyo ku leh duleedka Baydhabo. Sidaas darteed, hadal kasta oo loo fahmo inuu yahay digniin ama hanjabaad ku wajahan Sheekh Aadan Madoobe wuxuu sare u qaadi karaa walaaca amni.
Hanjabaaddu waxay yeelan kartaa dhowr ujeeddo.
Waxay noqon kartaa cadaadis siyaasadeed oo lagu doonayo in maamulka cusub looga tanaasulsiiyo go’aamo gaar ah.
Waxay noqon kartaa farriin loo dirayo Dowladda Federaalka oo taageerta Aadan Madoobe.
Waxay sidoo kale noqon kartaa isku day lagu dhiirrigelinayo ciidamada iyo taageerayaasha maamulkii hore.
Laakiin haddii hadalkaasi isu beddelo dhaqdhaqaaq ciidan, natiijadu waxay noqon kartaa dagaal cusub oo ay dhibaatadiisu ugu weyn tahay shacabka ku nool Baydhabo.
Xanuunka Aadan Madoobe Maxaa Laga Ogyahay?
Waxaa muhiim ah in si cad loo kala saaro war la xaqiijiyey iyo sheegasho wali baaritaan u baahan.
Baaritaanka la sameeyey maanta laguma helin bayaan rasmi ah oo kasoo baxay xafiiska Sheekh Aadan Madoobe, qoyskiisa ama xarun caafimaad oo xaqiijinaya inuu xanuunsan yahay.
Sidoo kale, ma jiro war lagu kalsoonaan karo oo caddeynaya nooca xanuunka ama inuu xaaladdu halis tahay.
Waxaa jirta xog rasmi ah oo muujinaysa inuu afar iyo labaatankii Luulyo shir guddoomiyey kulan ka tirsan Golaha Shacabka, taas oo caddeynaysa inuu toddobaad ka hor kasoo muuqday hawl rasmi ah.
Haddii wararka caafimaadku cusub yihiin, waxaa lagama maarmaan ah in la sugo bayaan rasmi ah.
Caafimaadka qofka waa arrin gaar ah, waxaana khalad ah in la faafiyo faahfaahin caafimaad oo aan la xaqiijin.
Sirta Media waxay xaqiiqo ahaan u soo bandhigaysaa oo keliya in warar noocaas ahi jiraan, balse aysan weli helin xaqiijin madax-bannaan.
Maxaa Dhici Kara Haddii Xaaladdiisu Dhab Tahay?
Haddii xaaladda caafimaad ee Sheekh Aadan Madoobe ay noqoto mid ka hor istaagta inuu shaqadiisa qabto, waxaa soo baxaya su’aalo dhowr ah.
Yaa si ku-meel-gaar ah u maamulaya Koonfur Galbeed?
Yaa gacanta ku haynaya ciidamada iyo amniga Baydhabo?
Ma jiraa ku-xigeen ama mas’uul sharci ahaan xilka ula wareegi kara?
Sidee ayay Dowladda Federaalka uga falcelin doontaa?
Maxay sameyn doonaan ciidamada taageersan Laftagareen?
Jawaabaha su’aalahan ayaa muhiim u ah xasilloonida maamulka.
Firaaq hoggaamineed oo ku timaadda xaalad ciidan oo kacsan waxay fursad siin kartaa dhinacyada hubeysan inay isku dayaan inay awood ku qabsadaan xarumaha maamulka.
Doorka Dowladda Federaalka
Dowladda Federaalka waxaa loo arkaa taageeraha ugu weyn ee maamulka Sheekh Aadan Madoobe.
Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa hambalyo u diray markii lagu dhawaaqay natiijada doorashada Koonfur Galbeed.
Dhinacyada mucaaradka waxay dowladda ku eedeeyeen inay si toos ah u faragelisay isbeddelkii hoggaanka iyo doorashada.
Dowladdu dhankeeda waxay u badan tahay inay ku dooddo inay taageertay habraac siyaasadeed iyo xasilloonida maamulka.
Hadda waxaa dowladda horyaalla imtixaan adag: inay ilaaliso maamulka ay taageertay, iyadoo aan sababin dagaal kale oo ka dhaca Baydhabo.
Haddii ay ciidamo badan geyso magaalada, mucaaradku wuxuu u fasiran karaa duullaan cusub.
Haddii ay ka gaabiso, maamulka Aadan Madoobe wuxuu wajihi karaa cadaadis ciidan oo sii kordha.
Doorka Laftagareen
Cabdicasiis Laftagareen wali wuxuu leeyahay taageero siyaasadeed iyo mid ciidan.
Ciidamadii Daraawiishta Koonfur Galbeed ee la tababaray intii uu xilka hayey ayaa la sheegay inay intooda badan daacad u yihiin.
Taliye Shub iyo saraakiisha kale ee la socda waxay u muuqdaan inay qayb ka yihiin awoodda ciidan ee maamulka hore.
Laftagareen ayaa laga doonayaa inuu caddeeyo in dhaqdhaqaaqyada ciidamadaasi ay amar isaga ka haystaan iyo in kale.
Sidoo kale waxaa laga sugayaa inuu si cad uga hadlo hanjabaadaha loo nisbeeyey saraakiisha taageersan.
Aamusnaanta dhinacyada siyaasadda waxay sii kordhin kartaa tuhunka ah in dagaal cusub la qorshaynayo.
Shacabka Baydhabo oo Mar Kale Wajahaya Cabsi
Cidda ugu nugul khilaafkan waa shacabka.
Dadka Baydhabo waxay horey u soo mareen dagaallo, qaraxyo, barakac iyo qalalaase siyaasadeed.
Iska horimaadkii dhacay bartamihii Luulyo wuxuu muujiyey in xaaladdu si degdeg ah isu beddeli karto.
Haddii ciidamada maamulkii hore ay gudaha u soo galaan magaalada, halka ciidamada Dowladda Federaalka iyo kuwa maamulka cusub ay iska caabiyaan, waxaa dhici karta dagaal ka dhaca xaafadaha dadku ku badan yihiin.
Taasi waxay keeni kartaa dhimasho, dhaawac, burbur hantiyeed iyo barakac kale.
Hoggaamiyeyaasha labada dhinac waxaa saaran masuuliyad culus oo ah inay ka fogaadaan tallaabo kasta oo shacabka gelin karta khatar.
Hanjabaaddu Ma Tahay Bilowga Weerar?
Ma jiro caddeyn rasmi ah oo muujinaysa in weerar cusub la qorsheeyey waqti cayiman.
Laakiin joogitaanka ciidamada duleedka Baydhabo, dagaalladii hore iyo hadallada kulul waxay abuureen jawi aan lagu fududaan karin.
Taliyeyaasha ciidamada badanaa waxay adeegsadaan hadallo adag si ay u muujiyaan awood ama u niyad geliyaan ciidankooda.
Mararka qaar hanjabaaddu waxay ku dhammaataa hadal.
Mararka qaarna waxay hordhac u noqotaa weerar.
Waxa hadda muhiimka ah waa in hay’adaha amniga, odayaasha dhaqanka iyo dowladda dhexe ay si dhow ula socdaan dhaqdhaqaaqyada ciidamada.
Maxaa Laga Rabaa Maamulka Aadan Madoobe?
Maamulka cusub waa inuu soo saaraa war cad oo ku saabsan xaaladda caafimaad ee hoggaamiyaha, iyadoo la ilaalinayo xogtiisa gaarka ah.
Waxaa sidoo kale laga rabaa inuu sharaxo xaaladda amniga, awoodda ciidamada magaalada ku sugan iyo qorshaha lagu ilaalinayo dadka rayidka ah.
Aamusnaanta waxay fursad siisaa warar aan la xaqiijin.
Bayaanka rasmiga ahi wuxuu yareyn karaa cabsida, wuxuuna caddeyn karaa in hay’adaha maamulka ay shaqaynayaan.
Maamulka waa inuu sidoo kale ka fogaadaa hadallo kicinaya ciidamada iyo taageerayaasha dhinaca kale.
Maxaa Laga Rabaa Taliye Shub?
Taliye Shub waa inuu caddeeyo hadalka loo nisbeeyey.
Haddii uusan hanjabaad jeedin, waa inuu si rasmi ah u beeniyaa.
Haddii uu jeediyey digniin siyaasadeed, waa inuu qeexaa inuusan qorshayn weerar ka dhan ah shacabka ama xarumaha rayidka.
Sarkaal ciidan wuxuu masuul ka yahay ereyadiisa, maadaama hadalkiisu sababi karo cabsi, barakac iyo isku dhac.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in la ogaado cidda uu amar ka qaato iyo ujeeddada ciidamada uu abaabulayo.
Baahida Loo Qabo Wadahadal Degdeg ah
Xalka ugu wanaagsan ee hadda muuqda waa wadahadal degdeg ah.
Dowladda Federaalka, maamulka Aadan Madoobe, Laftagareen, saraakiisha ciidamada, odayaasha dhaqanka iyo bulshada rayidka ah waa inay yeeshaan kulan lagu joojinayo xiisadda.
Wadahadalku waa inuu ka hadlaa:
Amniga Baydhabo.
Kala fogeynta ciidamada.
Xaaladda ciidamada Daraawiishta.
Mustaqbalka maamulka Koonfur Galbeed.
Cabashooyinka ka dhashay doorashada.
Dammaanad qaadka badbaadada hoggaamiyeyaasha iyo shacabka.
Haddii arrimahaas lagu xallin waayo wadaxaajood, hubka ayaa noqon kara luqadda keliya ee dhinacyadu isku fahmaan.
Gunaanad
Xaaladda Sheekh Aadan Madoobe iyo hanjabaadda loo nisbeeyey Taliye Shub waxay kusoo beegmeen xilli Koonfur Galbeed uu wajahayo khilaaf siyaasadeed iyo ciidan oo aad u qoto dheer.
Wararka ku saabsan xanuunka Sheekh Aadan Madoobe weli si rasmi ah looma xaqiijin, sidaas darteed lama habboona in laga bixiyo faahfaahin caafimaad oo aan caddeyn lahayn.
Waxa la xaqiijiyey ayaa ah in Taliye Shub iyo ciidamo taageersan maamulkii hore ay gaareen duleedka Baydhabo, iyadoo wararku sheegayaan inay wadaan abaabul ciidan.
Waxaa sidoo kale la xaqiijiyey in magaalada ay dhowaan ka dhaceen iska horimaadyo, maamulka cusubna uu wajahayo caqabado culus oo dhinaca ciidamada iyo kalsoonida siyaasadeed ah.
Xaaladda maanta taagan waxay u baahan tahay war rasmi ah, deganaan iyo wadahadal.
Hanjabaad, warar aan la xaqiijin iyo dhaqdhaqaaq ciidan waxay Baydhabo u horseedi karaan dagaal kale.
Dhinacyada oo dhan waa inay xusuustaan in kursi siyaasadeed la isku haysto, laakiin nolosha shacabka aan mar labaad la soo celin karin.
tags:
%0AAadan%20Madoobe,%20Taliye%20Shub,%20Baydhabo,%20Koonfur%20Galbeed,%20Laftagareen,%20amniga%20Baydhabo,%20siyaasadda%20Soomaaliya